Ytje Bijker, honderd jaar en nog volop in het leven

Donderdag 13 oktober 2011 was een bijzondere dag voor Ytje Bijker. In ’t Suyderhuys vierde zij haar 100e verjaardag. Velen kwamen haar gelukwensen, waaronder Piet Adema, burgemeester van de gemeente Achtkarspelen. Vele tientallen felicitaties, kaarten, bloemen mocht ze ontvangen. Het is enkele dagen daarna dan ook een en al fleur in haar kamer op de tweede etage. “It wie in hiel moaie dei, al seach ik wol in bytsje tsjin de drokte op.”

 “Tante Iet heeft er echt van genoten”, zegt Elly Bouma-Bosgraaf, een tantezegger uit Bolsward. Zij komt haar elke week bezoeken. “Dat is beslist geen moeten voor mij, ik doe dat met heel veel plezier. Want het is zo’n lieve vrouw.” Haar vader, een broer van Ytje, kwam tot zijn overlijden regelmatig op bezoek. “Na zijn overlijden heb ik die bezoekjes op mij genomen.”

De 13e oktober stond Ytje Bijker in ’t Suyderhuys in het middelpunt van de belangstelling. Een geplande modeshow moest zelfs wijken voor het heuglijke feit en werd van de activiteitenkalender geschrapt. Een viertal kranten besteedde aandacht aan haar verjaardag. Trots toont ze de krantenknipsels met de foto’s, waarop zij op haar ‘voordeligst’ staat afgebeeld. “Ik ha wol 115 kaarten krigen”, vertelt ze. “En in protte blommen.” Van de kerk ontving zij via Annie Ytsma en Geke de Vries een boeket met 100 rode rozen. “Is it gjin prachtige rûker?” Onder de velen, die haar gelukwensten waren ook ds. Bouma met zijn vrouw en Johan en Foka van der Sleen. “Dat fûn ik hiel moai.”

Ytje Bijker is nooit getrouwd geweest. Haar wieg stond in De Triemen. In 1955 kwam zij naar Surhuisterveen, waar zij huishoudster werd bij de broers Jan en Sjoerd Biesma. Zij woonden tegenover haar zuster. Zo had zij de broers leren kennen. “Myn broer Atze hat de earste kear mei my nei de bruorren west te praten. Se wiene net tsjerks. Mar ik ha sein dat ik by it iten wol bidde en tanke woe. Der hiene se gjin probleem mei. Wy hawwe it altiten hiel goed mei elkoar fine kind.”

Ze woonden aan De Dellen. Eerst wat meer richting de rand van het dorp, later vlakbij het centrum. Omdat de gezondheid van Sjoerd minder werd ging Ytje met Sjoerd in het jaar 2000 wonen in ’t Suyderhuys. “Sjoerd sei ik wol allinne mar nei ’t Suyderhuys as Ytje mei giet. En dat ha ik doe dien.” Het voldoet haar daar ‘pûrbêst’. “Ik bin sa tankber dat ik it hjir sa goed ha.” 

Ze geeft zich er helemaal bij en is weinig op haar kamer. “Ze houdt van gezelligheid en is erg sociaal. Ze zoekt veel medebewoners op en betrekt de nieuwe bewoners erbij. Ook gaat ze vaak even naar de ziekenzaal voor een bezoekje”, zegt Elly Bouma-Bosgraaf. Het is dan ook niet verwonderlijk dat ze vrijwel alle activiteiten, die worden georganiseerd, bezoekt. Dinsdagmiddag naar het handwerken, het voorlezen op maandagmorgen, de gymnastiek (‘it is mear bewege, hear’) en het sjoelen. De wisselbeker staat momenteel op haar kamer. “Dy ha ik in moai plakje jûn”. En ’s avonds met een groepje zingen, bij de vogels. Dan zingen ze Christelijke, maar ook andere bekende liederen. ”Dan spilet Hendrik van der Laan op ‘e mondharp, dat fyn ik sa moai.”

Ytje Bijker geniet nog een goede gezondheid. “It rinnen en it hearren wurdt minder. Mar ‘it kopke’ is noch goed.” Haar handen staan vrijwel nooit stil. Het breien van dekens voor Roemenië doet ze veel. “De hânnen moatte gean. As ien noch wollen jern oer hat, dan kin ik it wol brûke.”

Ze was tot voor enkele jaren een trouwe kerkgangster. Ze weet nog precies wie altijd bij haar in de bank zaten. Zo maakte ze jaren gebruik van de kerkauto. “Dat fûn ik wol spitich, dat ik net mear nei de tsjerke koe.” Nu luistert ze elke keer naar de kerkradio en is ze een trouw bezoekster van de tweewekelijkse diensten op de vrijdagmiddag in ’t Suyderhuys. “Sa bliuw jo der ek by belutsen.”

Hoewel ze al de leeftijd van 100 jaar heeft bereikt geniet ze nog elke dag. “Ik bin tankber dat ik noch sa bin en sis altiten Ik hâldt fan it libben, mar ik jou my hielendal oer oan de Heare.”

Jacob Hielema